Założenie działalności gospodarczej w praktyce
Decyzja o otwarciu własnej działalności gospodarczej to bardzo ważny krok w życiu każdego przedsiębiorcy. Proces ten wymaga konkretnej wiedzy na temat formalności i przepisów prawnych. W niniejszym artykule przedstawiamy szczegółowy przewodnik, który pomoże przyszłym przedsiębiorcom zrozumieć kluczowe aspekty zakładania firmy, od definicji działalności gospodarczej, przez kwestie podatkowe i ulgi w ZUS, aż po szczegóły związane z rejestracją działalności w CEIDG.
Definicja działalności gospodarczej
Działalność gospodarcza, według art. 3 ustawy z dnia 6.03.2018 r. – Prawo przedsiębiorców, to zorganizowana działalność zarobkowa, prowadzona we własnym imieniu i w sposób ciągły. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych rozszerza tę definicję na działalność wytwórczą, budowlaną, handlową i usługową, która jest wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły, wykorzystując własne zasoby. Z kolei ustawa o VAT definiuje działalność gospodarczą jako wszelkie działania producentów, handlowców, usługodawców, rolników oraz osób wykonujących wolne zawody, polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych dla celów zarobkowych.
Działalnością gospodarczą nie jest działalność wykonywana przez osobę fizyczną, której przychód nie przekracza w żadnym miesiącu 75% minimalnego wynagrodzenia (3181,50 zł na rok 2024). Dodatkowym warunkiem jest aby osoba ta prowadziła działalności gospodarczej w trakcie ostatnich 60 miesięcy. Jednakże, nawet jeśli te warunki są spełnione, działalność może być uznana za gospodarczą i wymagać rejestracji w CEIDG, jeśli nosi cechy działalności gospodarczej.
Rejestracja działalności gospodarczej – wniosek CEIDG
Osoba fizyczna może zarejestrować działalność gospodarczą na trzy sposoby:
1. Wypełnienie formularza CEIDG dostępnego online.
2. Wysłanie wypełnionego druku CEIDG w formacie PDF listem poleconym do urzędu gminy lub miasta.
3. Osobista wizyta w urzędzie gminy lub miasta, z przyniesionym lub wypełnianym na miejscu drukiem CEIDG.
Wypełnienie i wysłanie formularza CEIDG to dopiero początek formalności. CEIDG automatycznie przesyła dane do urzędu skarbowego, ZUS oraz GUS. Podatnik ma obowiązek zarejestrowania się do odpowiednich ubezpieczeń społecznych (formularz ZUS ZUA) lub zdrowotnego (formularz ZUS ZZA) w ciągu 7 dni od rozpoczęcia działalności. Jeżeli podatnik chce być czynnym podatnikiem VAT, może dołączyć formularz VAT-R podczas rejestracji w CEIDG.
Przygotowanie do rejestracji działalności gospodarczej
Przed rejestracją działalności gospodarczej warto przemyśleć kilka kwestii. Pierwszą z nich jest wybór kodu PKD. Klasyfikacja PKD, dostępna na stronie Głównego Urzędu Statystycznego, pozwala wybrać odpowiedni kod dla działalności gospodarczej, który będzie wymagany do wpisania we wniosku CEIDG.
Podatnik powinien również przygotować się do wyboru formy opodatkowania, która może być:
1. Skala podatkowa
2. Podatek liniowy
3. Ryczałt ewidencjonowany
Charakterystyka oraz korzyści i wady każde z form opodatkowania zostaną przedstawione w jednym z następnych wpisów na naszych blogu.
Ulgi ZUS
Przedsiębiorca powinien sprawdzić, z jakich ulg w ZUS może skorzystać. Na start przez pierwsze 6 miesięcy przewidziana jest „ulga na start”, rejestracja do której odbywa się przez formularz ZUS ZZA. Przez ten okres przedsiębiorca płaci tylko składkę zdrowotną, która w 2024 roku wynosi minimum 381,78 zł miesięcznie. Po tym okresie można skorzystać z preferencyjnych składek ZUS przez kolejne 24 miesiące, a następnie z ulgi Mały ZUS Plus przez maksymalnie 36 miesięcy.
Warunki korzystania z ulg ZUS obejmują m.in. brak prowadzenia działalności gospodarczej przez ostatnie 60 miesięcy oraz niewykonywanie tych samych czynności dla byłego pracodawcy, jakie były wykonywane jako pracownik w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym.
Pozostałe kwestie przed rejestracją działalności
Przedsiębiorca powinien również rozważyć inne aspekty, takie jak konieczność zatrudnienia pracowników, uzyskanie niezbędnych zezwoleń i licencji, wybór lokalizacji siedziby działalności, czy analiza rynku odbiorców i dostawców. Często przedsiębiorcy na początku prowadzą działalność w domu lub mieszkaniu, co umożliwia ujęcie w kosztach firmy proporcjonalnej części czynszu, mediów oraz innych wydatków związanych z prowadzeniem działalności w miejscu zamieszkania.